Αγανάκτηση καθώς η EFSA «ανάβει ξανά» το glyphosate παρά τα κενά δεδομένων και τα εκκρεμή ζητήματα

Συγκλονίζει σήμερα η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA). θετικές συμβουλές να προχωρήσει με την παράταση της χρήσης του πιο ευρέως χρησιμοποιούμενου ζιζανιοκτόνου glyphosate στην Ευρώπη παρά μια σειρά από κενά δεδομένων και εκκρεμότητες. Στα συμπεράσματά της τονίζει ότι η πιθανή γονοτοξικότητα των προσμείξεων και η εκτίμηση κινδύνου για τους καταναλωτές παρέμεινε ελλιπής. Η δυνατότητα των προϊόντων glyphosate να προκαλούν αναπτυξιακή νευροτοξικότητα και να βλάψουν το μικροβίωμα και τη βιοποικιλότητα αναγνωρίζεται ξεκάθαρα. Ωστόσο, η EFSA προτείνει να συνεχιστεί η διαδικασία έγκρισης στέλνοντας την μπάλα στο πεδίο των κρατών μελών.

Η EFSA, παρόμοια με τον ECHA και τις εθνικές υπηρεσίες, βασίζουν τις αξιολογήσεις τους κυρίως σε βιομηχανικές μελέτες. Το ελαττωματικό σύστημα αδειοδότησης φυτοφαρμάκων της ΕΕ παραμελεί πληθώρα ανεξάρτητων και αξιολογημένων επιστημονικών μελετών που συνδέουν το glyphosate με σοβαρά προβλήματα υγείας και περιβάλλοντος. Πολλές μελέτες αποδεικνύουν ότι το glyphosate είναι γονοτοξικό, νευροτοξικό, βλάπτει το μικροβίωμα του εντέρου και προκαλεί σοβαρές βλάβες στο έδαφος, την υδρόβια ζωή και τη βιοποικιλότητα.

Ένας ευρύς συνασπισμός ΜΚΟ και συνδικαλιστικών οργανώσεων στον συνασπισμό «Stop Glyphosate» καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προτείνει απαγόρευση και τα κράτη μέλη να το υποστηρίξουν. Η ανανεωμένη εξουσιοδότηση για 5 χρόνια το 2017 ήταν ήδη έντονα αμφισβητούμενη, μεταξύ άλλων μια επιτυχημένη Πρωτοβουλία Ευρωπαίων Πολιτών. Πολλοί πολιτικοί της ΕΕ, όπως ο Γάλλος πρόεδρος Μακρόν, υποσχέθηκαν να χρησιμοποιήσουν τα 5 χρόνια για να εργαστούν για τη σταδιακή κατάργηση. Ευρωπαίοι πολίτες στο μεταξύ – εκφράζεται σε άλλη ΠΠΠ Εξοικονομήστε τις μέλισσες και τους αγρότες, σε βαρόμετρα τροφίμων και σε έκθεση για το μέλλον της Ευρώπης που πρέπει να προσφέρουν οι πολιτικοί.

Για να υποστηρίξει το κάλεσμά τους, ο συνασπισμός Stop Glyphosate εγκαινιάζει σήμερα έναν νέο ιστότοπο stopglyphosate.eu. Αυτό παρέχει μια επισκόπηση των ανεξάρτητων (επιστημονικών) πληροφοριών και διαδικασιών τελευταίας τεχνολογίας ως μια αξιόπιστη και ανεξάρτητη πλατφόρμα για το διαβόητο ζιζανιοκτόνο. Δίνει τη δυνατότητα στους πολίτες να αποκαλύψουν την κρυμμένη αλήθεια της γλυφοσάτης στους εκλεγμένους πολιτικούς τους.

Μετά από πολλά χρόνια συζητήσεων, είναι ξεκάθαρο ότι το σύστημα αδειοδότησης της ΕΕ εξακολουθεί να αποτυγχάνει να προστατεύσει την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον, στόχος της νομοθεσίας της ΕΕ για τα φυτοφάρμακα (Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1107/2009). Η συμβουλή της EFSA είναι ένα χαστούκι σε πολλούς ανεξάρτητους επιστήμονες, οι οποίοι έκτοτε την αξιολόγηση από την αντικαρκινική υπηρεσία IARC το 2015 (η σύνδεση με τον καρκίνο και τη γονοτοξικότητα στον άνθρωπο εξακολουθεί να ισχύει [i]), έχουν δημοσιευτεί πολλές επιστημονικές μελέτες δείχνει την τοξικότητα του glyphosate, του πιο χρησιμοποιούμενου ζιζανιοκτόνου στον κόσμο[ii], το οποίο αντιπροσωπεύει το 30% της συνολικής χρήσης ζιζανιοκτόνων στην ΕΕ[iii].

Είναι επίσης ένα χαστούκι στο πρόσωπο όλων των πολιτών, καθώς και εκείνων των υπευθύνων χάραξης πολιτικής που βλέπουν την ανάγκη προστασίας της βιοποικιλότητας (και του μέλλοντος της παραγωγής τροφίμων), της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων στη γεωργία και τη μείωση της συνολικής χρήσης φυτοφαρμάκων και ειδικά της glyphosate [iv] . Η παράταση του glyphosate θα ήταν σε άμεση σύγκρουση με τον στόχο μείωσης των φυτοφαρμάκων της ΕΕ κατά 50% της Βιοποικιλότητας της ΕΕ και στη Στρατηγική Farm to Fork [v] (πρόταση SUR) και τη Διακήρυξη του Μόντρεαλ μετά τη COP15 για τη βιοποικιλότητα.

Ο Enrico Somaglia, Αναπληρωτής Γενικός Γραμματέας της EFFAT δήλωσε:
«Η υγεία και η ασφάλεια εκατομμυρίων εργαζομένων στον τομέα της γεωργίας στην Ευρώπη πρέπει να αποτελεί βασική προτεραιότητα για τις κυβερνήσεις και τα θεσμικά όργανα της ΕΕ. Ενώ θερίζουν τα χωράφια μας και παρέχουν φυσικά την τροφή που τρώμε, η επιστήμη συνεχίζει να αγνοείται και να γίνονται αξιολογήσεις χωρίς να αντιμετωπίζονται οι ανησυχίες τους. Η σημερινή δήλωση της EFSA είναι ανησυχητικά νέα για πιθανή ανανέωση του Glyphosate αργότερα φέτος, στην οποία η EFFAT αντιτίθεται. Απειλεί τη μετάβαση σε μια πιο βιώσιμη γεωργία, προς το συμφέρον των εργαζομένων, των μελλοντικών γενεών και του πλανήτη μας».

Η Αγγελική Λυσιμάχου, Υπεύθυνη Επιστήμης και Πολιτικής στο PAN Europe δήλωσε:
«Το σκάνδαλο της γλυφοσάτης συνεχίζεται. Η θετική ανταπόκριση της EFSA να προχωρήσει παρά τα αναγνωρισμένα κενά δεδομένων και τις ελλείψεις στην αξιολόγηση του glyphosate υπονομεύει την εμπιστοσύνη του κοινού στα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα που διαδραματίζουν ρόλο στη διασφάλιση της υγείας των πολιτών και του περιβάλλοντος. Ενώ η EFSA αναγνωρίζει ότι τα προϊόντα glyphosate μπορούν να βλάψουν τη βιοποικιλότητα, να είναι νευροτοξικά και να επηρεάσουν το μικροβίωμα, δεν παρέχει αρνητική γνώμη και αντ' αυτού μεταθέτει την ευθύνη στα κράτη μέλη, τα οποία δεν εξετάζουν ποτέ τη μακροπρόθεσμη ανθρώπινη τοξικότητα των προϊόντων τους παρά τις απαιτήσεις της ΕΕ νόμος."

«Ανησυχούμε βαθιά για την όλη διαδικασία μέχρι στιγμής, στην οποία όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς, όχι μόνο η EFSA, αλλά και ο ECHA, τα τέσσερα κράτη μέλη-εισηγητές και οι υπηρεσίες τους, δεν διασφαλίζουν τα υψηλά επίπεδα προστασίας που προβλέπει η νομοθεσία της ΕΕ. Από τον καρκίνο, τη νευροτοξικότητα, τον αντίκτυπο στο μικροβίωμα, την υγεία του εδάφους, τις μέλισσες και τα οικοσυστήματα, οι ρυθμιστές μας γυρίζουν την πλάτη τους σε όλες τις πιθανές βλάβες που αναφέρονται μετά την έκθεση στη γλυφοσάτη».

Ο Peter Clausing, επιστήμονας στο PAN Germany είπε:
«Σαν πρόσφατο σκάνδαλο που ονομάζεται Pestgate έδειξε – οι πολίτες της ΕΕ δεν προστατεύονται από τις νευροτοξικές επιδράσεις των φυτοφαρμάκων. Οι παραγωγοί φυτοφαρμάκων απέκρυψαν μελέτες σχετικά με τη νευροτοξικότητα στη διαδικασία έγκρισης της ΕΕ. Και δίπλα σε αυτή την απαράδεκτη μυστικότητα, η ανεξάρτητη επιστήμη εξακολουθεί να μην λαμβάνεται επαρκώς υπόψη».

 Ο Hans van Scharen, ερευνητής στο Corporate Europe Observatory (CEO) είπε:
«Αυτό θα κάνει τις αγροχημικές πολυεθνικές και τους μετόχους τους να σκάσουν μπουκάλια σαμπάνιας, αλλά θα βλάψει τους ανθρώπους και τον πλανήτη. Οι άνθρωποι είναι άρρωστοι από glyphosate, και εμείς είμαστε άρρωστοι να μας λένε ψέματα. Πώς θα μπορούσε η EFSA να επιδοκιμάσει το glyphosate με βάση κυρίως κακές, εταιρικές επιστημονικές μελέτες, όταν η IARC και μετά από αυτό πολλοί άλλοι επιστήμονες προειδοποίησαν ότι είναι γονοτοξικό και πιθανώς και καρκινογόνο; Για να μην αναφέρουμε τη βιοποικιλότητα. Τώρα βλέπουμε ξανά αυτό που γνωρίζαμε ήδη: το σύστημα αδειοδότησης φυτοφαρμάκων της ΕΕ δεν είναι κατάλληλο για χρήση. Σκοπός είναι η προστασία των ανθρώπων και του περιβάλλοντος. Το σύστημα είναι από μόνο του τοξικό».

ENDS

Για περισσότερες πληροφορίες ή αιτήματα συνέντευξης, επικοινωνήστε με:

Peter Clausing, επιστήμονας στο PAN Germany, peter.clausing@pan-germany.org, Κινητό: +49 176 43 79 59 32
Δρ Αγγελική Λυσιμάχου,  Επικεφαλής Επιστήμης και Πολιτικής στο Δίκτυο δράσης για τα φυτοφάρμακα (PAN) Ευρώπη: angeliki@pan-europe.info; +32 496 392930
Hans van Scharen, ερευνητής στο Corporate Europe Observatory (CEO): hans@corporateeurope.org ; +32 484 729 776

Σημειώσεις για τον συντάκτη:

 [I]1 Τον Μάρτιο του 2015, Το glyphosate ταξινομήθηκε από το IARC ως «πιθανώς καρκινογόνος για τον άνθρωπο» (Ομάδα 2Α). Αυτό βασίστηκε σε «περιορισμένα» στοιχεία καρκίνου στους ανθρώπους (από εκθέσεις στον πραγματικό κόσμο που συνέβησαν στην πραγματικότητα) και σε «επαρκή» στοιχεία καρκίνου σε πειραματόζωα (από μελέτες «καθαρής» γλυφοσάτης). Το IARC κατέληξε επίσης στο συμπέρασμα ότι υπήρχαν «ισχυρά» στοιχεία για γονιδιοτοξικότητα, τόσο για «καθαρή» γλυφοσάτη όσο και για σκευάσματα γλυφοσάτης.

[II] 2 Σύμφωνα με έρευνες παγκόσμιας αγοράς ο παγκόσμια αγορά γλυφοσάτης υπολογίστηκε μεταξύ 7.6 και 9.3 δισεκατομμυρίων δολαρίων ΗΠΑ το 2020 και προβλέπεται να φτάσει μεταξύ 10.6 και 17.7 δισεκατομμυρίων το 2030, με προβλεπόμενους ετήσιους ρυθμούς ανάπτυξης μεταξύ 3.0% και 6%. Όπως αποδεικνύεται εναλλακτικές λύσεις αντί της γλυφοσάτης είναι διαθέσιμες για όλες τις χρήσεις 

[III] 3 Τα στοιχεία για την ανθρώπινη υγεία είναι συντριπτικά – η έκθεση στο glyphosate έχει συνδεθεί με σοβαρές ασθένειες στον άνθρωπο (έκπτωση του βιοδείκτες καρκίνου και διαταραχή στο μικροβιοκτόνο). Η επιδημιολογική αξιολόγηση του καρκίνου και της γονοτοξικότητας του IARC επιβεβαιώθηκε πρόσφατα από το Γαλλικό ινστιτούτο INSERM. Επιπλέον, α Έκθεση HEAL που δημοσιεύθηκε τον Ιούνιο του 2022 δείχνει ότι τα επιστημονικά στοιχεία που αποδεικνύουν ότι το glyphosate είναι καρκινογόνο έχουν μέχρι στιγμής απορριφθεί στην επιστημονική αξιολόγηση της ΕΕ. Αυτή η έκθεση εξέτασε προσεκτικά τις 11 μελέτες επίμυων και ποντικών που παρασχέθηκαν από εταιρείες φυτοφαρμάκων το 2019 ως μέρος του φακέλου της αίτησης. Σε 10 από τις 11 μελέτες, παρατηρήθηκαν όγκοι με σύνδεση με τη θεραπεία με glyphosate. Επιπλέον, η δημόσια επιστημονική βιβλιογραφία συνδέει επίσης την έκθεση στη γλυφοσάτη με μια σειρά από σοβαρές ασθένειες. Για παράδειγμα, πρόσφατες μελέτες δείχνουν ότι το glyphosate και τα προϊόντα glyphosate μπορεί να είναι νευροτοξικό και μπορεί να συμβάλει στην ανάπτυξη της νόσου του Πάρκινσον, μπορεί να προκαλέσει νεφρική νόσο και να διαταράξει την μικροβίωμα ανθρώπου και ζώου. Η έκθεση της μητέρας στο glyphosate έχει επίσης συνδεθεί με αυθόρμητοι τοκετοί με μειωμένη διάρκεια κύησης και μη φυσιολογική ανάπτυξη του αναπαραγωγικά όργανα στα νεογνά

[IV]  4 Η μοίρα του Glyphosate στο περιβάλλον είναι καλά τεκμηριωμένη από την επιστήμη αιχμής. Το glyphosate βλάπτει τα οικοσυστήματα συμπεριλαμβανομένων επικονιαστές και ωφέλιμα έντομα, γαιοσκώληκες και χλωρίδας του εδάφους, και προκαλεί άμεση βλάβη στη γεωργία. It διαταράσσει το μικροβίωμα του εδάφους – Η γλυφοσάτη μπορεί να μεταβάλει το μικροβίωμα του ενδοφυτικού και της ριζόσφαιρας των φυτών, γεγονός που μπορεί να αποδυναμώσει την άμυνα των φυτών μέσω της μειωμένης αντιμικροβιακής παραγωγής έναντι επιθέσεων παθογόνων. Είναι επικίνδυνο για το υδάτινο περιβάλλον – Τόσο το glyphosate όσο και ο μεταβολίτης του AMPA εγκυμονούν κινδύνους σε υδάτινα περιβάλλοντα και Η γλυφοσάτη είναι ήδη ταξινομούνται as είναι τοξικό για την υδρόβια ζωή με μακροχρόνιες επιπτώσεις (Aquatic Chronic 2; H411), αν και μια αυστηρότερη ταξινόμηση θα μπορούσε να δικαιολογηθεί βάσει δεδομένων από την επιστημονική βιβλιογραφία. 

 [V]  5 Το glyphosate είναι ένα μη εκλεκτικό ζιζανιοκτόνο που σκοτώνει όχι μόνο τα ανεπιθύμητα ζιζάνια, αλλά και όλα τα φυτά, καθώς και φύκια, βακτήρια και μύκητες, με αποτέλεσμα να έχει απαράδεκτο αντίκτυπο στη βιοποικιλότητα και στο οικοσύστημα. Σε ψήφισμα του 2016, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είχε ήδη επισημάνει ότι «ως εκ τούτου, το glyphosate δεν συμμορφώνεται με το στοιχείο ε) σημείο iii) του άρθρου 4 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1107/2009».

Ακολουθήστε μας

Διαβάστε το τελευταίο μας ενημερωτικό δελτίο

Καμπάνιες


Συνέδριο 2019